Toruń
ZAPRASZAMY DO TORUNIA (www.torun.pl)

Toruń – założony przez Krzyżaków w 1233 r. i położony po obu stronach Wisły u zbiegu Kujaw, ziemi chełmińskiej i ziemi dobrzyńskiej – pełni wspólnie z Bydgoszczą funkcje stołeczne województwa kujawsko-pomorskiego. Mieszka w nim blisko 200 tys. mieszkańców. Miasto jest jednym z najstarszych i najchętniej odwiedzanych przez turystów ośrodków w Polsce. Miejsce urodzin Mikołaja Kopernika znane jest głównie jako centrum uniwersyteckie, kulturalne i turystyczne. Znakami rozpoznawczymi Torunia są postać wielkiego astronoma, unikatowa na skalę światową gotycka starówka, pieczołowicie przechowywana przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika tradycja naukowa i kopernikańska oraz renoma najsłynniejszych w Polsce toruńskich pierników.
Miasto Kopernika zostało również uznane za jedno z siedmiu centrów historycznych Polski. W 1997 r. wpisano je ponadto na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W mieście znajduje się bowiem ponad 300 zabytków najwyższej klasy. Przetrwały tu liczne i autentyczne budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. Zabudowa historycznego miasta, średniowieczne kościoły: św. Janów, św. Jakuba, Najświętszej Marii Panny, a także Ratusz Staromiejski uznawane są za arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Toruń posiada także system fortyfikacji wojennych wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. Jedną z największych atrakcji miasta jest najbardziej zaawansowane technicznie polskie Planetarium. Potęga i urok gotyckiej Starówki najlepiej prezentują się od strony Wisły. W rozległej panoramie rzecznej starego Torunia widać m.in. budynek byłej, pierwszej w Polsce Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej, tuż obok schowana jest słynna Krzywa Wieża, odchylona od pionu o 1,4 m. Obiektem wyróżniającym się jest monumentalna bryła katedry św. Janów, w której przechowuje się m.in. oryginalną chrzcielnicę Kopernika, największy średniowieczny dzwon w Polsce „Tuba Dei” czy widoczny od strony Wisły, zabytkowy zegar flisaczy. Częścią panoramy są również ruiny wybudowanego przez Krzyżaków tuż nad brzegiem Wisły zamku warownego, zniszczonego przez mieszczan w 1454 r.
Toruńska starówka to dawne, założone przez Krzyżaków miasto, które swoją wielkością i znaczeniem wybiegło daleko poza projekty swoich pierwszych budowniczych. Dzięki korzystnemu położeniu nad brzegiem spławnej Wisły i w wyniku starań jego mieszkańców rozrosło się w ciągu XIII i XIV w. w potężny ośrodek, składający się z dwóch odrębnych organizmów – Starego i Nowego Miasta Torunia - oraz sąsiadującego z nimi krzyżackiego zamku. Średniowieczną przestrzeń miasta otoczoną obronnymi murami wypełniały gotyckie kościoły i klasztory, kamienice, spichlerze i warsztaty, wśród których żyli kupcy, rzemieślnicy i duchowni pochodzący często z odległych stron Europy. Bogate miasto – zwłaszcza w okresie aktywności Hanzy - konkurowało w dalekim handlu z takimi europejskimi potęgami jak Lubeka, Hamburg i Brugia.
Okres średniowiecznej świetności Torunia nie powtórzył się już nigdy potem, ale jego świadectwem pozostała do dzisiaj prawie niezmieniona przestrzeń starówki, ocalała mimo wojen, wzbogacona przez stulecia nowymi, stylowymi budowlami, wpisującymi się w niepowtarzalny klimat miasta. Mimo upływu czasu, gotyk jest tu wciąż „na dotyk” i dominuje w architekturze i sztuce starego Torunia. Zabytkowa toruńska starówka jest spuścizną i świadectwem życia wielu pokoleń, a także miejscem ważnych wydarzeń historycznych. Nic zatem dziwnego, że w 1997 r.
tekst i foto UM Torunia